نگاه برد برد به تربیت دینی در دست تکمیل
نقش تربیت دینی کودک در پدافند غیر عامل فرهنگی
1ـ مقدمه
اسلام برای ادامه نسل بشر ازدواج را تشریع کرد آن را یکی از مهمترین سنتهای پیغمبر ص و بهترین اعمال معرفی کرد رَسُولُ اللَّهِ ص مَنْ تَزَوَّجَ أَحْرَزَ نِصْفَ دِينِهِ وَ فِي حَدِيثٍ آخَرَ فَلْيَتَّقِ اللَّهَ فِي النِّصْفِ[1]» در برخی روایات آمده که دو سوم دینش را احراز نموده است: « ثلثا دينه، و هو من أعظم الفوائد بعد الإسلام[2]» بعد از اسلام انسان بوسیله ازدواج به بزرکترین سود نائل می گردد بعد از ازدواج نوبت به محافظت نسل انسان از شر شیاطین انس و جن، میرسد که دین مقدس اسلام برای این مهم، برنامه دارند که آن از انتخاب همسر، زمان انعقاد نطفه،ردر شکم مادر، دوران شیردهی شروع و تا سنین بالاتر ادامه می یابد اگر این مراحل به صورت صحیح طی شود، شخصیت کودک از شکم شکل گرفته و موجب بیمه شدن کودک از آوانی کودکی در برابر هجمه های شیاطین خواهد شد و بر عکس اگر در این مرحله کوتاهی شود یا کودک مورد بد آموزی قرار گیرد، این خسارت قابل جبران نیست حتی اگر این بی توجهی به اندازه عدم جدایی اتاق خواب بچه از پدر و مادر باشد، خسارت جبران ناپذیر دارد رسول خدا ص: «وَ الَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَوْ أَنَّ رَجُلًا غَشِيَ امْرَأَتَهُ وَ فِي الْبَيْتِ صَبِيٌّ مُسْتَيْقِظٌ يَرَاهُمَا وَ يَسْمَعُ كَلَامَهُمَا وَ نَفَسَهُمَا مَا أَفْلَحَ أَبَداً إِذَا كَانَ غُلَاماً كَانَ زَانِياً أَوْ جَارِيَةً كَانَتْ زَانِيَة[3]» سوگند به کسی که جانم در دست اوست ، اگر کسی با همسرش آمیزش کند و در اتاق، کودکی بیدار باشد که آنان را ببیند و سخن گفتن و صدای نفس آنان را بشنود هرگز رستگار نمی شود اگر پسر باشد، مرد زناکار و اگر دختر باشد، زنی زنا کار می گردد. این گونه رفتار در تربیت فرزند فاجعه بار خواهد بود.
2ـ مراحل تربیت
تربیت اولاد ممکن نخواهد بود مگر اینکه در انتخاب همسر دقت کافی صورت گرفته و معیارهای دینی مورد توجه قرار گرفته باشد نخستین مرحله تربیت اولاد انتخاب همسر متدینه است اگر این مهم به خوبی به سر انجام برسد گام مهم در زمینه تربیت اولاد برداشته شده است امام صادق ع در این زمینه می فرماید: «َزَوَّجُوا فِي الْحُجْزِ[4] الصَّالِحِ فَإِنَ الْعِرْقَ دَسَّاسٌ[5]» با خانواده خوب وصلت کنید؛ زیرا خون اثر دارد.
یکی از مهمترین مراحل تربیت فرزند در منابع دینی، انتخاب همسر است اگر در انتخاب همسر به شرایط عمل گردد، بزرکترین قدم در تربیت اولاد برداشته شده است.
1ـ2. هم کفو بودن
یکی از معیارهای بسیار مهم در انتخاب همسر همکفو بودن است در فقه اهلبیت منظور از کفو بیان گردیده است: « الكفاءة بين الزوجين عند الإمامية هي الإسلام و كفى به جامعا من غير فرق بين المذاهب الإسلامية[6]» مسلمان بودن در کفو کفایت می کند بین مذاهب اسلامی در این نیست فرقی نیست.
صاحب جواهر هم کفو بودن زوجین را، مشروط به این شرط کرده که اهل غلو و ناصبی نباشد: «و أن جميع فرقه التي لم يثبت لها الكفر بنصب أو غلو أو نحو ذلك ملة واحدة يشتركون في التناكح بينهم و التوارث و غيرهما من الأحكام و الحدود[7]»
در این باب روایات زیاد است به یکی از آن پسنده می شود: « الْإِسْلَامُ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَ التَّصْدِيقُ بِرَسُولِ اللَّهِ ص بِهِ حُقِنَتِ الدِّمَاءُ وَ عَلَيْهِ جَرَتِ الْمَنَاكِحُ وَ الْمَوَارِيث[8]» اسلام گفتن شهادتین است و برای هم کفو بودن، گفتن شهادتین کفایت می کند به همین وسیله خونها حفظ می شود نکاح و ارث استقرار پیدا می کند.
بر اساس فقه شیعه برای هم کفو بودن، مسلمانیت کفایت می کند و این بر مبنای مصالحی است که امامان شیعه اسلام زوجین را مجوز ازدواج اعلام نموده اند اما زوجین می تواند برای انتخاب همسر به دنبال افراد باشند که علاوه بر اسلام، ایمان، عفت، زیبایی، اخلاق، صبر و... را نیز داشته باشد زیرا، امام باقر ع از رسول خدا ص نقل می کند: «إِذَا أَرَدْتُ أَنْ أَجْمَعَ لِلْمُسْلِمِ خَيْرَ الدُّنْيَا وَ الْآخِرَةِ جَعَلْتُ لَهُ ... زَوْجَةً مُؤْمِنَةً تَسُرُّهُ إِذَا نَظَرَ إِلَيْهَا وَ تَحْفَظُهُ إِذَا غَابَ عَنْهَا فِي نَفْسِهَا وَ مَالِهِ[9]»
هرگاه بخواهم خیر دنیا و آخرت را براى یک مسلمان فراهم کنم، براى او ... همسرى با ایمان قرار مى دهم که هرگاه به آن همسر بنگرد، همسرش او را شادمان سازد و در غیاب شوهر، نگهدار ناموس و مال او باشد.
چنانکه رسول خدا ص می فرماید: «تخيّروا لنطفكم فأنكحوا الأكفاء و أنكحوا إليهم[10]» براى نطفههاى خود محل مناسب انتخاب كنيد و از اشخاص همشأن خود زن بگيريد و بآنها زن بدهيد. همینطور آنحضرت می فرماید: «تخيّروا لنطفكم فإنّ النّساء يلدن أشباه إخوانهنّ و أخواتهنّ[11]» براى نطفههاى خود جاى مناسب انتخاب كنيد زيرا زنان نظير برادران و خواهران خود فرزند مىآورند. استفاده نخست از این احادیث این است که انتخاب همسر به خودی خود موضوعیت داشته و از اهمیتی بالای برخوردار است در مرحله بعد، نقش مؤثری در ادامه نسل پاک و مفید برای جامعه دارد لذا، دقت در انتخاب همسر مورد توجه اولیای الهی و امامان معصوم بوده است لذا، رسول خداص می فرماید: «تخيّروا لنطفكم و اجتنبوا هذا السّواد فإنّه لون مشوّه[12]» براى نطفههاى خود جاى مناسب انتخاب كنيد و از سياهان بپرهيزيد كه سياهى رنگ زشتى است.
زیبای بدون حاشیه، مورد نظر اسلام است در خیلی از جاها به این نکته اشاره شده است لذا، يکی از مرجّحات در امامت جماعت و جمعه، زیبایی چهره است: «فَإِنْ كَانُوا فِي السِّنِّ سَوَاءً فَأَصْبَحُهُمْ وَجْهاً[13]» اگر دو نفر در سن و سایر مرجحات یکسان باشد نوبت به کسی میرسد که صورت زیبایی. اما اگر زیبای منهای عفت باشد از ملاک انتخاب همسر کنار می رود زیرا، رسول خدا فرمود: «إِيَّاكُمْ وَ خَضْرَاءَ الدِّمَنِ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَ مَا خَضْرَاءُ الدِّمَنِ قَالَ الْمَرْأَةُ الْحَسْنَاءُ فِي مَنْبِتِ السَّوْءِ[14]» نگاه برد برد به تربیت دینی
نقش تربیت دینی کودک در پدافند غیر عامل فرهنگی
1ـ مقدمه
اسلام برای ادامه نسل بشر ازدواج را تشریع کرد آن را یکی از مهمترین سنتهای پیغمبر ص و بهترین اعمال معرفی کرد رَسُولُ اللَّهِ ص مَنْ تَزَوَّجَ أَحْرَزَ نِصْفَ دِينِهِ وَ فِي حَدِيثٍ آخَرَ فَلْيَتَّقِ اللَّهَ فِي النِّصْفِ[15]» در برخی روایات آمده که دو سوم دینش را احراز نموده است: « ثلثا دينه، و هو من أعظم الفوائد بعد الإسلام[16]» بعد از اسلام انسان بوسیله ازدواج به بزرکترین سود نائل می گردد بعد از ازدواج نوبت به محافظت نسل انسان از شر شیاطین انس و جن، میرسد که دین مقدس اسلام برای این مهم، برنامه دارند که آن از انتخاب همسر، زمان انعقاد نطفه،ردر شکم مادر، دوران شیردهی شروع و تا سنین بالاتر ادامه می یابد اگر این مراحل به صورت صحیح طی شود، شخصیت کودک از شکم شکل گرفته و موجب بیمه شدن کودک از آوانی کودکی در برابر هجمه های شیاطین خواهد شد و بر عکس اگر در این مرحله کوتاهی شود یا کودک مورد بد آموزی قرار گیرد، این خسارت قابل جبران نیست حتی اگر این بی توجهی به اندازه عدم جدایی اتاق خواب بچه از پدر و مادر باشد، خسارت جبران ناپذیر دارد رسول خدا ص: «وَ الَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَوْ أَنَّ رَجُلًا غَشِيَ امْرَأَتَهُ وَ فِي الْبَيْتِ صَبِيٌّ مُسْتَيْقِظٌ يَرَاهُمَا وَ يَسْمَعُ كَلَامَهُمَا وَ نَفَسَهُمَا مَا أَفْلَحَ أَبَداً إِذَا كَانَ غُلَاماً كَانَ زَانِياً أَوْ جَارِيَةً كَانَتْ زَانِيَة[17]» سوگند به کسی که جانم در دست اوست ، اگر کسی با همسرش آمیزش کند و در اتاق، کودکی بیدار باشد که آنان را ببیند و سخن گفتن و صدای نفس آنان را بشنود هرگز رستگار نمی شود اگر پسر باشد، مرد زناکار و اگر دختر باشد، زنی زنا کار می گردد. این گونه رفتار در تربیت فرزند فاجعه بار خواهد بود.
2ـ مراحل تربیت
تربیت اولاد ممکن نخواهد بود مگر اینکه در انتخاب همسر دقت کافی صورت گرفته و معیارهای دینی مورد توجه قرار گرفته باشد نخستین مرحله تربیت اولاد انتخاب همسر متدینه است اگر این مهم به خوبی به سر انجام برسد گام مهم در زمینه تربیت اولاد برداشته شده است امام صادق ع در این زمینه می فرماید: «َزَوَّجُوا فِي الْحُجْزِ[18] الصَّالِحِ فَإِنَ الْعِرْقَ دَسَّاسٌ[19]» با خانواده خوب وصلت کنید؛ زیرا خون اثر دارد.
یکی از مهمترین مراحل تربیت فرزند در منابع دینی، انتخاب همسر است اگر در انتخاب همسر به شرایط عمل گردد، بزرکترین قدم در تربیت اولاد برداشته شده است.
1ـ2. هم کفو بودن
یکی از معیارهای بسیار مهم در انتخاب همسر همکفو بودن است در فقه اهلبیت منظور از کفو بیان گردیده است: « الكفاءة بين الزوجين عند الإمامية هي الإسلام و كفى به جامعا من غير فرق بين المذاهب الإسلامية[20]» مسلمان بودن در کفو کفایت می کند بین مذاهب اسلامی در این نیست فرقی نیست.
صاحب جواهر هم کفو بودن زوجین را، مشروط به این شرط کرده که اهل غلو و ناصبی نباشد: «و أن جميع فرقه التي لم يثبت لها الكفر بنصب أو غلو أو نحو ذلك ملة واحدة يشتركون في التناكح بينهم و التوارث و غيرهما من الأحكام و الحدود[21]»
در این باب روایات زیاد است به یکی از آن پسنده می شود: « الْإِسْلَامُ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَ التَّصْدِيقُ بِرَسُولِ اللَّهِ ص بِهِ حُقِنَتِ الدِّمَاءُ وَ عَلَيْهِ جَرَتِ الْمَنَاكِحُ وَ الْمَوَارِيث[22]» اسلام گفتن شهادتین است و برای هم کفو بودن، گفتن شهادتین کفایت می کند به همین وسیله خونها حفظ می شود نکاح و ارث استقرار پیدا می کند.
بر اساس فقه شیعه برای هم کفو بودن، مسلمانیت کفایت می کند و این بر مبنای مصالحی است که امامان شیعه اسلام زوجین را مجوز ازدواج اعلام نموده اند اما زوجین می تواند برای انتخاب همسر به دنبال افراد باشند که علاوه بر اسلام، ایمان، عفت، زیبایی، اخلاق، صبر و... را نیز داشته باشد زیرا، امام باقر ع از رسول خدا ص نقل می کند: «إِذَا أَرَدْتُ أَنْ أَجْمَعَ لِلْمُسْلِمِ خَيْرَ الدُّنْيَا وَ الْآخِرَةِ جَعَلْتُ لَهُ ... زَوْجَةً مُؤْمِنَةً تَسُرُّهُ إِذَا نَظَرَ إِلَيْهَا وَ تَحْفَظُهُ إِذَا غَابَ عَنْهَا فِي نَفْسِهَا وَ مَالِهِ[23]»
هرگاه بخواهم خیر دنیا و آخرت را براى یک مسلمان فراهم کنم، براى او ... همسرى با ایمان قرار مى دهم که هرگاه به آن همسر بنگرد، همسرش او را شادمان سازد و در غیاب شوهر، نگهدار ناموس و مال او باشد.
چنانکه رسول خدا ص می فرماید: «تخيّروا لنطفكم فأنكحوا الأكفاء و أنكحوا إليهم[24]» براى نطفههاى خود محل مناسب انتخاب كنيد و از اشخاص همشأن خود زن بگيريد و بآنها زن بدهيد. همینطور آنحضرت می فرماید: «تخيّروا لنطفكم فإنّ النّساء يلدن أشباه إخوانهنّ و أخواتهنّ[25]» براى نطفههاى خود جاى مناسب انتخاب كنيد زيرا زنان نظير برادران و خواهران خود فرزند مىآورند. استفاده نخست از این احادیث این است که انتخاب همسر به خودی خود موضوعیت داشته و از اهمیتی بالای برخوردار است در مرحله بعد، نقش مؤثری در ادامه نسل پاک و مفید برای جامعه دارد لذا، دقت در انتخاب همسر مورد توجه اولیای الهی و امامان معصوم بوده است لذا، رسول خداص می فرماید: «تخيّروا لنطفكم و اجتنبوا هذا السّواد فإنّه لون مشوّه[26]» براى نطفههاى خود جاى مناسب انتخاب كنيد و از سياهان بپرهيزيد كه سياهى رنگ زشتى است.
زیبای بدون حاشیه، مورد نظر اسلام است در خیلی از جاها به این نکته اشاره شده است لذا، يکی از مرجّحات در امامت جماعت و جمعه، زیبایی چهره است: «فَإِنْ كَانُوا فِي السِّنِّ سَوَاءً فَأَصْبَحُهُمْ وَجْهاً[27]» اگر دو نفر در سن و سایر مرجحات یکسان باشد نوبت به کسی میرسد که صورت زیبایی. اما اگر زیبای منهای عفت باشد از ملاک انتخاب همسر کنار می رود زیرا، رسول خدا فرمود: «إِيَّاكُمْ وَ خَضْرَاءَ الدِّمَنِ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَ مَا خَضْرَاءُ الدِّمَنِ قَالَ الْمَرْأَةُ الْحَسْنَاءُ فِي مَنْبِتِ السَّوْءِ[28]» پیغمبر خداص فرمود: بچه سقط شده و طفل نابالغ که از دنیا می رود موجب ورود والدین به بهشت می گردد رسول خدا ص می فرماید: «أَ مَا عَلِمْتُمْ أَنِّي أُبَاهِي بِكُمُ الْأُمَمَ- يَوْمَ الْقِيَامَةِ حَتَّى بِالسِّقْطِ يَظَلُّ «مُحْبَنْطِئاً[29]» عَلَى بَابِ الْجَنَّةِ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ ادْخُلِ الْجَنَّةَ فَيَقُولُ لَا أَدْخُلُ حَتَّى يَدْخُلَ أَبَوَايَ قَبْلِي فَيَقُولُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى لِمَلَكٍ مِنَ الْمَلَائِكَةِ ائْتِنِي بِأَبَوَيْهِ فَيَأْمُرُ بِهِمَا إِلَى الْجَنَّةِ فَيَقُولُ هَذَا بِفَضْلِ رَحْمَتِي لَكَ[30]» مگر نمی دانید من در روز قیامت به شما و حتی به بچه های سقط شده شما مباهات می کنم در آن روز بچه سقط کنار درب بهشت می ایستد و وارد بهشت نمی شود خداوند مفرماید: داخل بهشت شو میگوید وارد نمی شوم تا پدر و مادرم وارد شوند خداوند به فرشتگان می فرماید: پدر و مادرش را بیاور آنگاه دستور می دهد که آن دو را وارد بهشت کنند و می فرماید: این به خاطر رحمت بی حساب من بر تو است.
4ـ4ـ2. ارتقاء درجه در بهشت
رسول خدا ص فرمود: «أَكْثِرُوا مِنْ قُبْلَةِ أَوْلَادِكُمْ فَإِنَّ لَكُمْ بِكُلِّ قُبْلَةٍ دَرَجَةً فِي الْجَنَّةِ مَسِيرَةَ خَمْسِمِائَةِ عَامٍ[31]» فرزندان خود را بسیار ببوسید، زیرا برای شما هربار بوسیدن در هر بار بوسیدن، به میزان پانصدسال درجه در بهشت است.
رسول خدا ص فرمود: «قَبِّلُوا أَوْلَادَكُمْ فَإِنَّ لَكُمْ بِكُلِّ قُبْلَةٍ دَرَجَةً فِي الْجَنَّةِ مَا بَيْنَ كُلِّ دَرَجَتَيْنِ خَمْسُمِائَةِ عَامٍ[32]» کودکان خود راببوسید زیرا به هر بوسه ای درجه در بهشت برای شما خواهد بود که فاصله بین دو درجه پانصد سال است. پس وجود اولاد فوق العاده برای انسان مهم است لذا باید زن ولود را انتخاب نمود.
5ـ2. «الْكَرِيمَةَ الْأَصْلِ» زنی که اصل و ریشه اش کریم باشد، سیدیزدی کریم الاصل را چنین معنا می کند: «به اینكه از زنا يا وطى در حيض يا وطى به شبهه متولد نشده باشد يا آن كه پدران يا مادران او به بدى یاد نشوند و به رقيت و كفر پست نباشند و به فسق معروف نباشند[33]»
در انتخاب همسر بدون در نظر گرفتن اصل و نسب و عفت، تنها به جمال و ثروت اکتفا نشود زیرا رسول خدا ص در این زمینه می فرماید: « َ أَيُّهَا النَّاسُ إِيَّاكُمْ وَ خَضْرَاءَ الدِّمَنِ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَ مَا خَضْرَاءُ الدِّمَنِ قَالَ الْمَرْأَةُ الْحَسْنَاءُ فِي مَنْبِتِ السَّوْءِ[34]»ای مردم از خضراء دمن بپرهیزید عرض شد یا رسول الله خضراء دمن چه است؟ فرمود: دختر زیبا که در خوانواده بد تربیت شده است.
در نتیجه اگر زیبای همراه با عفت باشد جزو بهترین در انتخاب همسر است ولی زیبای منهای عفت برای انتخاب همسر مناسب نیست. امام صادق ع: «مَنْ تَزَوَّجَ امْرَأَةً يُرِيدُ مَالَهَا الْجَأَهُ اللَّهُ إِلَى ذَلِكَ الْمَالِ[35]» اگر کسی به خاطر مال زن با او ازدواج کند خداوند وی را محتاج همان می کند.
امام صادق ع: «إِذَا تَزَوَّجَ الرَّجُلُ الْمَرْأَةَ لِجَمَالِهَا أَوْ مَالِهَا وُكِلَ إِلَى ذَلِكَ وَ إِذَا تَزَوَّجَهَا لِدِينِهَا رَزَقَهُ اللَّهُ الْجَمَالَ وَ الْمَالَ[36]» اگر مردی به جهت زیبایی یا دارایی زنی با او ازدواج کند به همان چیز سپرده می شود و اگر زنی را به خاطر دین داریش بگیرد خداوند زیبایی و ثروت را باهم نصیب وی می کند.
بنابراین، ازدواج امر مقدس است نباید او را با انگیزه های دیگر آلوده کرد. همانطوری بیانگردید برای یک زندگی خوب زن باید شرایط لازم را برای ازدواج داشته باشد البته داشتن برای مرد نیز لازم و ضروری است زیرا چه بسیار است مردانی که زندگی را برای همسران خویش تبدیل به جهنم کرده است لذا یکی از شرایط مرد باید دارا باشد این است که شارب الخمر نباشد پیامبر فرمود: «مَنْ شَرِبَ الْخَمْرَ بَعْدَ مَا حَرَّمَهَا اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ عَلَى لِسَانِي فَلَيْسَ بِأَهْلٍ أَنْ يُزَوَّجَ إِذَا خَطَبَ وَ لَا يُشَفَّعَ إِذَا شَفَعَ وَ لَا يُصَدَّقَ إِذَا حَدَّثَ وَ لَا يُؤْتَمَنَ عَلَى أَمَانَةٍ[37]» کسیکه مرتکب شرب خمر شود بعد از اعلام حرمت از زبان من، اهلیت برای دختر دادن، شفاعت کردن و امین قرار دادن ندارد
[1] ـ كلينى، محمد بن يعقوب، الكافي، ج10، ص582، تهران، دار الكتب الإسلامية، 1407ق.
[2] ـ عاملى، شهيد ثانى، زين الدين، الروضة البهية في شرح اللمعة الدمشقية، ج5، ص86، قم، كتابفروشى داورى، 1410 ه ق.
[3] ـ الكافي، ج5، ص500.
[4] ـ الحجز- بالكسر و الضم-: العشيرة. العفيف: الطاهر.
[5] ـ طبرسى، حسن، مكارم الأخلاق، ص197، قم، الشريف الرضى، 1412 ق/1370ش.
[6] ـ جزيرى، عبد الرحمن- غروى، سيد محمد ياسر مازح، الفقه على المذاهب الأربعة و مذهب أهل البيت وفقاً لمذهب أهل البيت عليهم السلام، ج4، ص90، دار الثقلين، بیروت، 1419 ه ق.
[7] ـ نجفى، صاحب الجواهر، محمد حسن، جواهر الكلام في شرح شرائع الإسلام، ج30، ص102، بیروت، دار إحياء التراث العربي، چ: هفتم، بی تا.
[8] ـ کافی، ج2، ص25.
[9] ـ کافی، ج5، ص327.
[10] ـ پاينده، ابو القاسم، نهج الفصاحة، ص381، تهران، دنياى دانش، 1382.
[11] ـ همان.
[12] ـ همان.
[13] ـ شيخ حر عاملى، محمد بن حسن، وسائل الشيعة ج8، ص351، قم، مؤسسة آل البيت ع، 1409ق.
[14] ـ کافی، ج5، ص332.
[15] ـ كلينى، محمد بن يعقوب، الكافي، ج10، ص582، تهران، دار الكتب الإسلامية، 1407ق.
[16] ـ عاملى، شهيد ثانى، زين الدين، الروضة البهية في شرح اللمعة الدمشقية، ج5، ص86، قم، كتابفروشى داورى، 1410 ه ق.
[17] ـ الكافي، ج5، ص500.
[18] ـ الحجز- بالكسر و الضم-: العشيرة. العفيف: الطاهر.
[19] ـ طبرسى، حسن، مكارم الأخلاق، ص197، قم، الشريف الرضى، 1412 ق/1370ش.
[20] ـ جزيرى، عبد الرحمن- غروى، سيد محمد ياسر مازح، الفقه على المذاهب الأربعة و مذهب أهل البيت وفقاً لمذهب أهل البيت عليهم السلام، ج4، ص90، دار الثقلين، بیروت، 1419 ه ق.
[21] ـ نجفى، صاحب الجواهر، محمد حسن، جواهر الكلام في شرح شرائع الإسلام، ج30، ص102، بیروت، دار إحياء التراث العربي، چ: هفتم، بی تا.
[22] ـ کافی، ج2، ص25.
[23] ـ کافی، ج5، ص327.
[24] ـ پاينده، ابو القاسم، نهج الفصاحة، ص381، تهران، دنياى دانش، 1382.
[25] ـ همان.
[26] ـ همان.
[27] ـ شيخ حر عاملى، محمد بن حسن، وسائل الشيعة ج8، ص351، قم، مؤسسة آل البيت ع، 1409ق.
[28] ـ کافی، ج5، ص332.
[29] ـ به معنای امتلاء و پر شدن است یعنی کودک از خشم لبریز است زمان که به او گفته می شود تنهایی وارد بهشت شو. الروضه البهیه ...، ج5، 87.
[30] ـ کافی، ج5، ص334.
[31] ـ فتال نيشابورى، محمد، روضة الواعظين و بصيرة المتعظين، ج2، ص319، قم، انتشارات رضى، 1375ش.
[32] ـ طبرسى، حسن بن فضل، مكارم الأخلاق، ص220، قم، الشريف الرضى، 1370ش.
[33] ـ قمّى، محدث، شيخ عباس، الغاية القصوى في ترجمة العروة الوثقى، ج2، ص273، قم، منشورات صبح پيروزى، 1423 ه ق. كريمیة الأصل- بأن لا تكون من زنا أو حيض أو شبهة أو ممن تنال الألسن آباءها أو أمهاتها أو مسّهم رق أو كفر أو فسق معروف.
[34] ـ الکافی، ج5، ص332.
[35] ـ الکافی، ج5، ص333.
[36] ـ الکافی، ج5، ص333.
[37]ـ كلينى، محمد بن يعقوب، الكافي، ج5، ص396.
دراین وبلاگ مطالب ديني،مذهبی،سياسي واجتماعي جالبی رامشاهده خواهی نمود